^{بله ذهن انسان گاهی و در برخی شرایط ممکن است از حالت عادی خارج شده و چیزهای دیگری را بعنوان حقایق مورد قبول بفهمد و ادراک کند که این حقایق از نگاه دیگرانی که دچار آن حالت نشده اند کاملاً نادرست  و خالی از حقیقت تلقی می گردد.}

^{اما با این وجود، ذهن افراد عادی نیز در برخی شرایط چیزهایی را ادراک می کند که برای دیگران خالی از حقیقت بوده و با معیارهای عادی و معمولی مخالف است . یکی از این شرایط که تقریباً برای همه افراد و مکرراً اتفاق می افتد ادراک متفاوتی است که در حالت خواب و دقیقاً در حال تجربه یک رویاء ، برای انسان اتفاق می افتد.}  

^{خوابیدن ، ذهن را دچار حالتی می کند که آمادگی لازم برای تجربه کردن ادراک متفاوت از حالت بیداری را در انسان ایجاد می کند.}

^{فرد در حال رویاء چیزهایی را می بیند و میشنود که صد در صد آنرا حقیقی و واقعی تلقی می کند و بهمین جهت عکس العملهای واقعی نسبت به آنچه ادراک می کند از خود نشان می دهد .}

 ^{در حال رویاء انسان واقعاً (و نه ساختگی) می ترسد یا خوشحال می شود ،گاه رنجیده می شود و گاه لذت می برد . و این نشان می دهد که چیزهایی را که ادراک کرده، حداقل در همان حال واقعی و حقیقی پنداشته است .}

^{رویاء یک فضای ادراکی متفاوت از بیداری است که در شرایط خاص خود محقق  میشود و اصلی ترین شرط تحقق آن اینست که شخص خوابیده باشد یعنی بیدار و هوشیار نباشد.}

^{با توجه به نکات فوق باید گفت که هیپنوتیزم نیز یک حالت ادراکی متفاوت از حالت بیداری است که فرد بدون آنکه خوابیده باشد تحت شرایطی که هیپنوتیزم کننده  ایجاد کرده است ، چیزهایی را می بیند و میشنود که آنها را کاملاً حقیقی و واقعی تلقی میکند .}

^{هیپنوتیزم رویایی مصنوعی است که با روشی خاص و توسط عامل هیپنوتیزم برای فرد ایجاد می شود وکاملاً کنترل شده و تحت اختیار هیپنوتیزم کننده است .}  

^{رویایی که از طریق تلقین به فرد دست می دهد و حاصل القائات ممتد عامل در معمول است . فردی که هیپنوتیزم شده تمرکز فکرش به میزان صد در صد افزایش پیدا می کند و توجهش به کلی از همه چیز سلب می شود ودر  این حالت گاه  می توان برخی بیماریهای روانی و ذهنی او را که با این مقوله ارتباط دارد را درمان کرد . به عنوان مثال روان پریشی ، بی خوابی ،  لکنت زبان و برخی نقصهای جسمانی  با این روش بهبود می یابد.}

^{بهر حال هیپنوتیزم یک حالت ادراکی متفاوت از ادراک زمان بیداری و رویاهای شبانه است که در نیمی از افراد به سادگی قابل اجراست.}

^{هیپنوتیزم پذیری یا قابلیت هیپنوتیزم شدن افراد}

^{از نظر سنی افراد از چهار ، پنج سالگی به بعد چنین قابلیتی را پیدا می کنند و از نظر جنسیت زنها زودتر و بیشتر از مردها هیپنوتیزم می شوند . هیپنوتیزم پذیری افراد بستگی کامل به میزان هوشیاری فرد و مقدار تمرکز ذهن او دارد و در واقع معیار اصلی در هیپنوتیزم پذیری افراد میزان هوشیاری و تمرکز ذهن آنان است .}

^{هوشیاری و تمرکز ذهن در بیشتر افراد به شکل معکوس وجود دارد. هرچه هوشیاری شخص بیشتر باشد تمرکز ذهنش کمتر و بالتبع هیپنوتیزم شدنش دشوارتر است و برعکس هرچه هوشیاری او کمتر، تمرکز ذهنش بیشتر و هیپنوتیزم شدنش ساده تر است. روشهای معمول جهت هیپنوتیزم دقیقاً با این دو مقوله سر وکار دارد .}

^{با توضیح مذکور روشن میگردد که عامل هیپنوتیزم هرقدر که بتواند تمرکز سوژه را افزایش داده و هوشیاری او را کاهش دهد ، در هیپنوتیزم کردن او موفق تر خواهد بود و اگر نتواند در این جهت توفیقی پیدا کند ناچار با شکستهای بیشتری مواجه خواهد شد.}